GETEM E-Kütüphane NVDA Eklentisi

Yazar ve geliştirici: Mehmet Aykurt

Yazım tarihi: 30 Nisan 2026

GETEM internet sitesi: https://getem.boun.edu.tr/

Eklentinin amacı

GETEM E-Kütüphane eklentisi, görme engelli bilgisayar kullanıcılarının Boğaziçi Üniversitesi GETEM, Görme Engelliler Teknoloji ve Eğitim Laboratuvarı e-katalog sisteminde yer alan eserlere NVDA ekran okuyucusu üzerinden daha hızlı, sade ve erişilebilir bir biçimde ulaşabilmesini sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.

Kullanıcılar, karmaşık internet sayfalarıyla ve erişilebilirlik sorunlarıyla uğraşmadan eser arayabilir, kitap ayrıntılarını okuyabilir, kitap bilgilerini panoya kopyalayabilir, ilgili eserin GETEM sayfasını tarayıcıda açabilir ve kişisel favori okuma listelerini oluşturabilir.

Kullanım ve kısayollar

Eklentiyi başlatmak için klavyenizden Control + Shift + G tuş birleşimini kullanabilirsiniz. Ayrıca NVDA menüsünde Araçlar, GETEM E-Kütüphane, GETEM yolunu izleyerek de eklentiyi açabilirsiniz.

Not: İsterseniz NVDA menüsünde Tercihler, Girdi Hareketleri yolunu izleyerek, GETEM E-Kütüphane kategorisi altında yer alan başlatma kısayolunu kendi kullanım alışkanlığınıza göre değiştirebilirsiniz.

Ana arama penceresi kısayolları

Alt + E: Eser adı metin kutusuna odaklanır.
Alt + Y: Yazar metin kutusuna odaklanır.
Alt + S: Seslendiren metin kutusuna odaklanır.
Alt + O: Konu metin kutusuna odaklanır.
Alt + V: Yayınevi metin kutusuna odaklanır.
Alt + F: Eser biçimi seçim kutusuna odaklanır.
Alt + D: Dil seçim kutusuna odaklanır.
Alt + T: Tür seçim kutusuna odaklanır.
Alt + L: Kitap alt türü seçim kutusuna odaklanır.
Alt + M: Alındığı kurum seçim kutusuna odaklanır.
Alt + P: Sayfa numarası belirleme kutusuna odaklanır.
Alt + A: Arama işlemini başlatır.
Alt + Z: Formu temizler ve arama alanlarını sıfırlar.
Alt + R: Favorilerim ve okuma listem penceresini açar.
Alt + K: Eklenti ana penceresini kapatır.

Arama sonuçları listesi kısayolları

Arama sonuçları listesindeyken aşağıdaki tuşları kullanabilirsiniz:

Enter: Listeden seçili kitabın ayrıntı penceresini açar.
A harfi: Listeyi eser adına göre A'dan Z'ye veya Z'den A'ya sıralar.
Y harfi: Listeyi yazar adına göre A'dan Z'ye veya Z'den A'ya sıralar.

Kitap ayrıntısı penceresi kısayolları

Alt + A: Seçili kitabı varsayılan internet tarayıcınızda, GETEM'in ilgili sayfasında açar.
Alt + K: Kitaba ait bilgileri ve açıklamayı panoya kopyalar.
Alt + E: Kitabı kişisel favori okuma listenize ekler.
Alt + T: Ayrıntı penceresini kapatır.

Favorilerim ve okuma listem penceresi kısayolları

Enter: Favorilerinizde kayıtlı kitabın ayrıntı penceresini açar.
Alt + S: Seçili kitabı favoriler listenizden siler.
Alt + K: Favoriler penceresini kapatır.

Favoriler ve kayıtlı veriler

Eklenti, kullanıcının favori okuma listesini yerel bilgisayarda saklar. Bu liste, kullanıcının kendi NVDA yapılandırma alanında tutulur ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz.

Favoriler bölümüne eklenen kitaplar, kullanıcının daha sonra aynı eserlere daha kolay ulaşabilmesi için saklanır. Kullanıcı isterse seçili kitabı favoriler listesinden silebilir.

Etik ilkeler ve GETEM'e vefa

Bu eklenti üzerinden doğrudan ses dosyası dinleme veya indirme işlemi yapılmaz. Kullanıcılar, ilgili eserin özgün GETEM sayfasına yönlendirilir.

Teknik olarak eklentiye kullanıcı girişi, doğrudan dinleme veya doğrudan indirme özellikleri eklenebilir olsa da GETEM'in yıllar süren emeğine, sunucu güvenlik ilkelerine ve yayınevleriyle yapılan telif hakkı anlaşmalarına saygı gereği bu özellikler bilinçli olarak eklenti dışında bırakılmıştır.

Amacımız, hiçbir hak ihlaline yol açmadan, yasal sınırlar içinde GETEM'in mevcut sistemine erişilebilir bir köprü olmak ve bu değerli kütüphanenin kurallarına tam uyum sağlamaktır.

Gizlilik ve veri güvenliği

Bu eklenti kişisel veri toplamaz, kullanıcı bilgilerini başka bir sunucuya göndermez ve arama geçmişini kayıt altına almaz.

Arama yapılırken girilen arama ölçütleri, GETEM e-katalog sisteminde sonuç alınabilmesi için GETEM internet sitesine gönderilir. Bu işlem, kullanıcının yaptığı aramanın doğal sonucudur.

Güncelleme denetimi sırasında yalnızca sürüm bilgisi denetlenir. Kullanıcının favori listesi, kişisel notları veya yerel dosyaları güncelleme denetimi için gönderilmez.

İletişim ve destek

Bu eklenti, görme engelli bireylerin bilgiye erişimini daha konforlu bir hâle getirmek amacıyla emek ve özenle hazırlanmıştır. Eklentiyle ilgili öneri, görüş ve katkılarınız için aşağıdaki e-posta adresi üzerinden iletişim kurabilirsiniz.

E-posta: m.aykurt38@gmail.com